Hiến tạng cứu người: Sống là cho và chết cũng là cho

Người nhận tạng hiến có thể là người thân, hay người hoàn toàn xa lạ. Những tấm lòng cao cả xứng đáng được tôn vinh và gương sáng của họ cần được nhân rộng trong Xã hội để sự sống được kéo dài mãi mãi.

Ngày 21/3/2015, tại bệnh viện Chợ Rẫy đã diễn ra Lễ vinh danh người hiến tạng nhân đạo và vận động đăng ký hiến tạng nhân đạo. Đến dự buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trao tặng kỷ niệm chương vì sức lực nhân dân và thẻ bảo hiểm y tế trọn đời cho 403 người hiến tạng tại khu vực phía Nam.

Bác Võ Văn Trọng, người hiến tặng trong ca ghép thận đầu tiên tại TPHCM năm 1992, nhận kỷ niệm chương. Bác Trọng vẫn khỏe mạnh ở tuổi 81.

Khan hiếm nguồn hiến tặng

PGS.TS Trần Quyết Tiến, Phó giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, 23 năm kể từ ca ghép thận đầu tiên tại Việt Nam, đến nay trên cả nước có hơn 1200 ca ghép thận, trong khi số người cần được ghép thận là hơn 8000 người. Tại TPHCM, có 456 ca ghép thận thành công, nhưng hơn 3000 người khác đang chờ được ghép, và rất nhiều người bệnh chết trong khi chờ được ghép. Về ghép gan, TPHCM mới có 11 ca (trên 1500 người cần ghép gan), trong đó 8 ca ghép cho trẻ em ở bệnh viện Nhi đồng II bắt đầu từ năm 2014, và 3 ca cho người lớn ở Chợ Rẫy từ năm 2012.

Theo phân tích của PGS.TS Trần Ngọc Sinh, Chủ tịch hội Tiết niệu - Thận học TPHCM, Trưởng khoa Tiết niệu bệnh viện Chợ Rẫy, nguồn tạng được hiến tặng hiện tại chủ yếu là từ người cho còn sống, hiến một phần tạng (gan, thận) cho người thân. Nguồn hiến tạng từ người chết não và người đã ngừng tuần hoàn không nhiều, trong khi có những cơ quan như tim, phổi, tụy tạng bắt buộc chỉ có thể lấy ở người đã qua đời. Theo ông, ở những nước phát triển 95% nguồn cho là từ người chết não, còn ở Việt Nam, việc hiến tạng gặp nhiều rào cản do tư tưởng , tôn giáo và những ảnh hưởng văn hóa. Ở TPHCM mới có 7 trường hợp hiến tạng khi qua đời, qua đó cứu được 13 người suy thận giai đoạn cuối.

Phòng chạy thận khoa Thận nhân tạo bệnh viện Chợ Rẫy - Hiện chỉ riêng tại Chợ Rẫy có gần 300 người bệnh đang chờ được ghép thận

Nói về những tiến bộ của y khoa, PGS.TS Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy vui mừng thông báo ngoài ghép thận và gan, TPHCM đang chuẩn bị triển khai ghép các cơ quan khác như tim, phổi, tụy tạng và giác mạc…

Hành lang pháp lý rộng mở

Ở Việt Nam, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác đã được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 29/11/2006 tạo nền tảng pháp lý. Sau đó Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên đới , đồng thời ra những hướng dẫn khoa học về điều kiện, quá trình và thành lập những trung tâm điều phối cấy ghép. Tất cả những điều trên giúp củng cố tư tưởng của người hiến tặng, xua tan những e ngại phổ biến nhất đây là tâm lý sợ hãi và lo lắng về tính công bằng Xã hội .

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ y tế PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết vai trò của các trung tâm điều phối rất quan trọng, từ kỹ thuật lấy tạng, vẫn chuyển, tới cấy ghép để đảm bảo tận dụng hiệu quả nguồn tạng hiến tặng quý giá. Cách đây 10 ngày, Chính phủ đã đồng ý thành lập Hội vận động hiến tạng và Hội ghép tạng, sẽ tổ chức ra mắt và vận động trên toàn quốc trong thời giờ tới.

Bộ trưởng đánh giá cao sự tiến bộ và nỗ lực của tập thể các bác sĩ và chuyên gia trong thời gian qua, đem lại những thành tựu y học trong lĩnh vực mang tính nhân văn này. kề bên đó, những lời tri ân không chỉ dành cho người sống hiến tạng, người đã qua đời hiến tạng, người đăng ký hiến tạng, các y bác sĩ mà cả những người nhận được tạng đã trở về trong cuộc sống bình thường với nghị lực và sự lạc quan.

Niềm vui của người cho và người nhận

Sau ca ghép thận thành công, trong cuộc sống thường ngày của anh Nguyễn Đình Hữu (quận Bình Thạnh) bước sang một trang mới. Nhìn anh săn sóc và vui chơi với hai con nhỏ, trong đó có một bé trai ra đời sau 2 năm ghép thận, khó có thể tưởng tượng anh từng suy thận nặng, mỗi tuần phải chạy thận 3 lần. Do cuộc sống gia đình không mấy khá giả, sức khỏe lại sa sút đúng lúc vợ mang thai con đầu lòng, anh đã âm thầm chịu đựng và yêu cầu các bác sĩ điều trị giấu thông tin bệnh tật với người thân.

"Cảm giác đầu tiên của tôi là lo lắng, không biết đi thử rồi mình có cơ hội phù hợp với trái thận hiến tặng hay không, vì không chỉ có mình tôi mà còn đông người khác đang hy vọng," anh Hữu chia sẻ . "Khi biết mình sẽ được ghép tôi rất vui mừng, nhưng cũng hơi hụt hẫng khi biết người cho thận cho mình đã mất rồi. Dù không biết là ai, nhưng trong lòng tôi luôn biết ơn người đó."

Phút mặc niệm, tri ân và tưởng nhớ những người đã hiến tạng nhân đạo

Anh Nguyễn Bình Cao (sinh năm 1969, ở Đức Hòa, Long An) là người 7 năm trước đã hiến thận cho em gái. Anh được bác sĩ Trần Ngọc Sinh trực tiếp mổ, và bác sĩ Dư Thị Ngọc Thu, hiện là Trưởng Đơn vị Điều phối ghép tạng Bệnh viện Chợ Rẫy, điều trị hậu phẫu. Anh cho biết sau khi mổ lấy thận phải, anh hồi phục rất nhanh và được ra viện sau 5 ngày. Đến nay, sau 7 năm, sức mạnh của anh và em gái đều tốt và ổn định, khiến gia đình nhỏ của anh trút bỏ được những lo lắng ban đầu.

Nhà đông anh em trai nhưng chỉ có một cô em gái út, anh Cao cho biết khi nêu nguyện vọng được hiến thận cũng vấp phải nhiều người rào cản nhưng anh vẫn quyết tâm. "Khi đó tôi xác định tôi là người trẻ nhất trong số các anh em, và đã có hai con trai, dù có phải chết tôi vẫn muốn cứu em gái mình. Vợ tôi được tôi thuyết phục đã ủng hộ, dù ra ngoài Tin trong ngày vẫn có lời ra tiếng vào can ngăn."

Để phép màu được tiếp nối

Đơn vị Điều phối ghép tạng Bệnh viện Chợ Rẫy được thành lập vào tháng 10/2014, đến nay đã có hơn 400 người đăng ký hiến tạng, rất đông người tuổi đời dưới 35 và người viết cũng nằm trong số này.

Người dân có tâm nguyện hiến tạng khi qua đời (chết não, ngưng tuần hoàn) sẽ được cấp thẻ đăng ký. Khi cấp cứu điều trị, chẳng hạn người bệnh không qua khỏi, bác sĩ sẽ căn cứ trên tâm nguyện của họ và gia đình để lấy các bộ phận hiến.

Trong một cuộc thăm dò hôm qua trên 1000 đối tượng được hỏi, có 77% trả lời sẵn sàng đồng ý hiến thận sau khi chết, trong đó có 532 sinh viên, là một tín hiệu đáng mừng cho công tác vận động hiến tạng nhân đạo.


bệnh viêm đại tràng có nguy hiểm không

Những điều cần biết về Viêm đại tràng mãn tính