Kêu gọi tuân thủ luật pháp quốc tế trên biển

>> ASEAN kêu gọi giải quyết tranh chấp bằng phương pháp hòa bình

Các ngoại trưởng ASEAN chụp bức ảnh nắm tay truyền thống tại AMM-47 -Ảnh: Reuters

Tại AMM-47, danh thiếp bộ trưởng khẳng định ASEAN quan ngại sâu sắc về tình hình căng thẳng phức tạp vừa qua trên biển Đông và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng phục hải và hàng phục không trên biển Đông”.
AMM-47 kêu gọi các bên tuân thủ pháp luật quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS), áp điệu quyết tranh chấp bằng phương pháp hòa bình, kiềm chế, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực.

Ngoại trưởng các nước ASEAN cũng nhấn mạnh các bên tranh chấp trên biển Đông cần thực hiện đầy đủ Tuyên bố về tương ứng xử của danh thiếp bên trên biển Đông (DOC).
AMM-47 khẳng định ASEAN và Trung Quốc cần phải sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử của danh thiếp bên trên biển Đông (COC) nhằm góp phần duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an ninh và an toàn hàng hải ở khu vực.

Tuyên cha quan trọng

Trao đổi với Tuổi Trẻ, giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Úc nhận định việc AMM -47 đưa ra lời kêu gọi giãi bày sự quan ngại về các biến diễn mới đây trên biển Đông có ý nghĩa quan trọng.
Thứ nhất, điều đó cho thấy sự đoàn kết, thống nhất của ASEAN trong vấn đề biển Đông, trái với những chia rẽ một mực trước đây thủ tục thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giá kệ siêu thị Tin tức . Thứ hai, tuyên bố của AMM bao gồm cả việc Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 tới gần quần đảo Hoàng Sa, thuộc vùng thềm đất liền và đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Trước đó, dư luận quốc tế gần như đồng cân coi chủ quyền quần đảo Hoàng Sa là vấn đề song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Do đó, đây là một thay đổi rất đáng chú ý. Các ngoại trưởng ở AMM-47 không nêu đích danh Trung Quốc, nhưng giáo sư Thayer nhận định nhiều khả năng các nước ASEAN sẽ bộc bạch thái độ mạnh mẽ hơn khi hội thoại với Trung Quốc theo cơ chế ASEAN 10 + 1.

Trước đó, phát biểu tại lễ mở màn AMM, Tổng thống Myanmar Thein Sein cũng kêu gọi ASEAN cần tăng cường năng lực xúc tiến các biện pháp giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. AFP dẫn lời một quan chức ngoại giao ASEAN nhấn mạnh tiền khi phối hợp tốt, ý kiến và tư thế của ASEAN trong vấn đề biển Đông mới trở cho nên mạnh mẽ hơn.
Trả lời Tuổi Trẻ, luật gia Veeramalla Anjaiah, phó tổng biên tập báo Jakarta Post của Indonesia, cho rằng sự đồng thuận là yếu tố tối cần thiết để ASEAN ứng phó với tham vọng của Trung Quốc trên biển Đông.

Kyodo News đưa tin tại Myanmar, các quan chức phái đoàn Philippines đã sử dụng những ngôn từ đại mạnh mẽ để phản nghịch đối Trung Quốc. Manila cho rằng “phải chấm dứt các hành động gây bất ổn trên biển Đông”.
Trước đó, Philippines cũng ban bố “kế hoạch ba bước” nhằm giảm găng trên biển Đông, bao gồm đình đồng cân danh thiếp hành động khiêu khích, thực thi DOC và lập cơ chế hòa giải.

Vẫn trông chờ COC

Tại AMM-47, danh thiếp ngoại trưởng kêu gọi Trung Quốc và ASEAN sớm xây dựng COC. Ở Myanmar, Thứ trưởng ngoại giao Philippines Evan Garcia nhấn mạnh: “Chúng ta cần sớm đưa ra một COC có tính chất buộc ràng pháp lý”.
Nguyên nhân, theo ông Garcia, vì chưng các hành vi neo người phương của Trung Quốc trên biển Đông “làm leo thang găng tới mức chưa từng có và hủy hoại quan hệ đìa giềng, sự tin cậy lẫn nhau trong khu vực”.

Nguồn tin Kyodo News tiết bại lộ các quan chức ASEAN đã gây sức ép yêu cầu Trung Quốc phát động thương thuyết COC. Tuy nhiên, các quan chức cấp cao ASEAN dầu đã hội thoại với đại diện Trung Quốc tại thủ đô Naypyidaw ở Myanmar nhưng vẫn không nhận được bất kỳ cam kết cụ trạng thái nào.
Một nhà ngoại giao ASEAN mô tả Trung Quốc “dùng mồi nhử không tiền văn bằng cà rốt mà là cà rốt ngâm đường”. Ông cho biết Bắc Kinh lại một lần nữa mời các quan chức ASEAN tới một thành thị nghỉ dưỡng ở Trung Quốc tháng tới để “thảo luận thêm”.

Giáo sư Carl Thayer đánh giá như việc thuyết giáo phục Trung Quốc thương thuyết COC sẽ là cực kỳ khó khăn. ASEAN vẫn chưa đạt được tiến bộ nào về vấn đề này ngoại trừ việc tiếp tục thương thuyết với Trung Quốc về việc thực hiện các hướng dẫn của DOC và bản thân các cuộc thương thuyết này cũng diễn ra rất chậm chạp.
Vấn đề là Bắc Kinh không có thành ý muốn xây dựng COC.

Dự kiến chủ đề biển Đông sẽ tiếp tục sôi động tại Diễn đàn khu vực ASEAN, diễn ra vào ngày 10-8. Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cũng sẽ đưa ra lời kêu gọi ngừng danh thiếp hành động khiêu khích trên biển Đông. Một quan chức Mỹ tiết vỡ lở ông Kerry sẽ đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu Trung Quốc kiềm chế.
Philippines cũng sẽ chính thị thức ban bố phương kế hoạch ba bước ở ARF. Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cho biết ông sẽ kêu gọi việc ngừng danh thiếp hành động như cải tạo đất trên biển Đông và đưa giàn khoan vào vùng đặc quyền kinh tế các nước ASEAN.

HIẾU TRUNG

Giàn khoan Trung Quốc vi phạm luật quốc tế

Theo TTXVN, tại AMM-47 Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh khẳng định việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm đất liền của Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật quốc tế, trong đó có UNCLOS, và trái với tinh thần của DOC.
Phó thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh yêu cầu các bên không để tái diễn những hành động phức tạp, tuân thủ luật pháp quốc tế, kiềm chế, áp điệu quyết tranh chấp văn bằng biện pháp hòa bình. Ông Phạm Bình Minh đồng thời nhấn mạnh các bên cần thúc đẩy các phương pháp nhằm đảm bảo việc thực hành đầy đủ và hiệu quả DOC và sớm đạt được COC.

Bên lề AMM-47, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh đã gặp song phương Hoàng thân Mohamed Bolkiah, bộ trưởng ngoại giao và thương mại Brunei. Hai bên yêu cầu đẩy mạnh cộng tác quốc phòng, an ninh, văn hóa, giáo dục, du lịch, nông nghiệp...